Praza das letras

Publicado trece anos despois de As cicatrices, recolle este poemario constantes temáticas da obra de Luís Seoane, nomeadamente a emigración e unha visión de Galicia como conxunción entre o pasado e o presente.

Nunha poética en que predomina a dimensión descritiva, Seoane, iniciador da corrente socialrrealista e dunha poética con intencionalidade clara de intervención social, céntrase en episodios da historia de Galicia, en feitos do pasado e presente da colectividade. Trata, en palabras de Méndez Ferrín de “configurar a conciencia histórica e social dun pobo asoballado”.

Viu a luz este libro nun momento en que a hexemonía da poética socialrealista era menos nidia e en que Seoane realizou viaxes por Europa alternas coa súa estancia en Galicia e Bos Aires, o que lle dá un coñecemento do mundo da emigración galega.

Basilio Losada, editor da Obra completa de Seoane en 1977 fala de A maior abondamento como o poema da fuxida emigratoria que comezou a dirixirse cara ao continente europeo nos anos cincuenta, unha das escasas achegas a esta problemática. Comeza cun poema alegórico sobre o país, “Aquela vella e os corvos” en que se presenta o éxodo cara a Europa que é ao tempo patria común e lugar de deshumanización e soidade.

Seoane, fillo de emigrantes, emigrante el mesmo e exiliado, amosa en “Outro canto ós emigrantes” unha visión das asociación galegas na América do Sur que contrapesa dalgunha maneira o ataque de Celso Emilio no ano 1968 en Viaxe ao país dos ananos. Fálanos duns cantos galegos enriquecidos grazas á prostitución, mais na segunda parte, titulada “O honor de Galicia” aparecen galegos que traballaron pola independencia de América así como obreiros e comerciantes, vistos como loitadores anónimos.

Continúa o libro con dous poemas a modo de crónica xornalística nos que Seoane quere denunciar unha situación de persecución e crueldade no primeiro e de inxustiza social no segundo.

O tema da guerra civil, latente en poemas anteriores, é central en “Verdadeiro sucedido nun Nadal” arredor da nai dun fuxido obrigada a vivir lonxe da súa terra e reflexo da importancia do fenómeno dos maquis na posguerra.

“Basalo Gómez, emigrante, vive nun cano” recolle unha nova dun xornal e conta unha vida até un presente de soidade e abandono en Bos Aires. Significativamente, a obra péchase coa figura dun emigrante fracasado que retoma os nomes que andaron ao longo das súas páxinas.

É esta unha obra escrita desde unha posición que se quere obxectiva e garantida con probas documentais. Xa dende o título, con esa fórmula da linguaxe administrativa, anúnciase a escora xeral cara á creación en prosa e cara a unha épica con poucos matices de Luís Seoane, quen hoxe conta con meirande recoñecemento pola súa obra como artista plástico.