Praza das letras

Manuel María Lourenzo Lourenzo naceu en Ferreira do Valadouro en 1943. Pertencente a unha familia rural, aínda que estudou maxisterio en Lugo acabou marchando á emigración de Alemaña entre 1962 e 1964. Cando regresa a Galicia, en 1965, crea na cidade da Coruña a canda Francisco Pillado o Grupo de Teatro O Facho, colectivo vencellado á Agrupación Cultural O Facho e que marca, a xuízo de autores como Laura Tato Fontaíña ou Manuel Fernández Vieites, o inicio do teatro independente galego. En 1967, funda o Grupo de Teatro Circo (1967-1976), que resultou de vital importancia pola promoción e dinamización do teatro na cidade coruñesa, e por saíren del moitos dos actores e directores das promocións contemporáneas. Co Teatro Circo acudirá ás Xornadas de teatro de Pontevedra de 1971 e mais ás Mostras de Teatro Abrente de Ribadavia (1973-1980), citas de necesaria referencia dentro do contexto do teatro independente. En 1978, funda, tamén con Francisco Pillado, a Escola Dramática Galega, e codirixe con el os Cadernos da Escola Dramática Galega, a primeira iniciativa de publicación estable de teatro galego, que viu aparecer obras de case todos os dramaturgos galegos dos anos oitenta.

Por outra parte, en 1980 crea a Compañía Teatral Luís Seoane e, en 1990, crea o Clube de Teatro Elsinor. En 1995 saca á luz tamén con Pillado Mayor a colección Cadernos de Teatro e, sen cesar de producir iniciativas relacionadas co teatro, crea en 1998 na Coruña a escola de teatro Casahamlet e mais a revista homónima, onde teima na fórmula de integrar artigos especializados coa publicación de novos autores e dramaturgos, neste caso xa do século XXI.

A súa produción teatral é moi extensa, prolífica e variada, con case 150 títulos distintos entre pezas completas, obras breves e apuntamentos. Dentro dos autores da Xeración Abrente destaca polo seu simbolismo e por recorrer unha e outra vez a mitos clásicos (Traxicomedia do vento de Tebas namorado dunha forca, de 1978, que gañou o premio Abrente, Fedra, de 1982 ou Electra, de 1994), que reactualiza, modifica e adapta ao conflito político e individual de finais do século XX. As súas traxedias son frecuentemente irreais, enmarcadas nun espazo abstracto e pouco definido, e onde a escenografía ou os xogos teatrais cédenlle o papel primordial á contundencia do diálogo ou á transmisión de ideas filosóficas ou políticas. Tamén abundan na súa produción as reflexións metateatrais. A obra de Lourenzo que tivo unha maior repercusión foi Veladas indecentes, un conxunto de tres pezas breves de 1996, de ton fantasmagórico e construídas sobre elementos da literatura clásica. Este volume obtivo en 1997 o Premio Nacional de Literatura Dramática, o seu galardón máis importante.

A súa faceta creativa foi acompañada da participación teórica en diversos foros e en artigos de revistas especializadas, e ten como fito máis destacado a publicación, a canda Francisco Pillado Mayor, do monumental O teatro galego, libro fundamental para entender a escrita e a produción dramática en galego no século XX, e que foi completado cunha Antoloxía do Teatro Galego, de 1981 e cun Dicionario do Teatro Galego de 1987, todos os tres en coautoría con Pillado.

Ademais de escritor e promotor, Manuel Lourenzo ten unha dilatadísima carreira como actor de teatro (en obras propias e alleas), cinema e televisión; mais tamén como director, nas súas propias compañías e para outros grupos, entre os que destaca o Centro Dramático Galego. Da súa man saíron os espectáculos Os vellos non deben de namorarse, nunha importante versión de 1977, As criadas (1980), A casa dos afogados (de Fernán Vello, coa compañía do CDG, en 1991), Electra (1994), Copenhague (1995), Últimas fasquías de setembo (2000), ou Liturxia de Tebas (2003). Como tradutor destacan as versións que fixo do Woyzeck de Büchner ou do Quartett de Müller.

Outras obras:

Romería ás covas do demo, 1969

Tres irmáns parvas, 1969

Crónica do sol de inverno, 1971

Erros e ferros de Pedro Madruga, 1972

Todos os fillos de Galahad, 1978 (premio O Facho)

Magnetismo, 1996

Lionel. O malestar do benestar, 1998

Pensar co corpo, 2001 (ensaio)

Insomnes, 2004