
Poeta, narrador, dramaturgo
Bernardino Graña é unha figura fundamental da poesía galega do século XX. Membro do grupo Brais Pinto, ten publicado máis dunha trintena de títulos ao longo da súa dilatada carreira, pero é particularmente coñecido pola súa obra lírica, malia que cultivou tamén o teatro e as publicacións específicas para mozos.
Bernardino Graña Villar naceu en 1932 en Cangas. Desde os 18 anos formou parte a canda Celso Emilio Ferreiro do consello de redacción da revista Alba. Logo marchou a Santiago a estudar Filosofía e Letras, mais non rematou e proseguiuno primeiro en Salamanca e logo en Madrid. En Santiago colaborou no xornal La Noche e gañou algún premio das Festas Minervais, aínda convocados só en castelán, tomando contacto co rexurdir do galeguismo na capital compostelá. Durante a súa etapa de estudante en Salamanca (1955-57), foi un dos impulsores da revista Claverto e da tertulia Marabunta, organizadora de encontros culturais e diversos recitais poéticos na universidade salmantina, ó lado de Rafael Laínez Alcalá. Este interese polo desenvolvemento cultural levouno a participar en Madrid na fundación, en 1958, do grupo Brais Pinto, a canda Méndez Ferrín, Ramón Lorenzo ou Raimundo Patiño. Xa licenciado en Filoloxía Románica, comezou a dar clase de lingua e literatura española en centros de ensino medio de toda España, ata que conseguiu destino en Galicia, primeiro en Padrón e logo na súa vila natal de Cangas. Despois de botar uns anos no Brasil, regresou ao Morrazo, dende onde impulsou a Asociación de Escritores en Lingua Galega.
Ao longo da súa traxectoria literaria ten misturado a partes iguais a poesía e a narrativa, se ben a maior parte destas últimas producións foron dirixidas a público xuvenil, pero sobre todo infantil. A poesía foi o xénero no que se iniciou, con Poema do home que quixo vivir, de 1958, nunha liña existencial bastante achegada ao que logo sería a poesía socialrealista dos sesenta e setenta. Continuouno con Profecía do mar (1966), seguramente o seu libro máis coñecido. Tamén foi a poesía o xénero máis estable, pois nunca deixou Graña de escribir versos ata o Sen sombra e sen amor de 2004, a única obra non recollida no compilatorio Ardentía, publicado en 1995.
Porén, na década dos noventa centrouse na narrativa infantil, con textos como Rata linda de Compostela, de 1994, ou a serie de libros que teñen como personaxe principal a Xan Guindán (Xan Guindán, capitán, de 1991, Xan Guindán, mensaxeiro, de 1994 ou Xan Guindán e os salvaxes de 1995), e onde practica unha narrativa sinxela e rítmica, onde as tramas pasan a un segundo plano.
Outras obras:
Vinte mil pesos crime, 1962 (teatro)
Contos populares da provincia de Lugo, 1963 (antoloxía de relatos)
O león e o paxaro rebelde, 1969 (narrativa infantil, premio O Facho de contos)
Fins do mundo, 1974 (narrativa)
Sinfarainín contra don Perfeuto, 1975 (teatro infantil)
Non vexo Vigo nin Cangas, 1975 (poesía)
Se o noso amor e os peixes Sar arriba andasen, 1978 (poesía, premio Galicia do concello de Santiago)
Os burros que comen ouro nunca cabalos serán (teatro, premio Abrente en 1979)
Sima-cima do voar tolo, 1984 (poesía)
Planeta de ratos tolos, 1990 (narrativa infantil)
Himno verde, 1992 (poesía)
Oso mimoso, 1992 (narrativa infantil)
O gaiteiro e o rato Pérez, 1993 (narrativa infantil, premio Merlín)
Cristo e san Pedro, peregrinos, 1994 (narrativa infantil)
Contra o león covarde, 1995 (narrativa infantil)
Cantigas de Santa María 1996 (edición do texto clásico orientada ao público xuvenil)
O quirico lambón 1997 (narrativa infantil)
Luz de novembro 1997 (narrativa infantil)
Protoevanxeo do neto de Herodes, 2007 (novela)